Boeklog


Schaamte

Gedicht van Jan Arends

1
Ik zie het weer
Ik zie de bloemen
in de goot weer bloeien.
Ik zie mezelf
weer te schande gemaakt
door de drank.

Ik zie de deur
weer opengaan
ik hoor de sleutel omdraaien
en ik weet
en ik weet
en ik weet het al zo lang
maar ik was het weer vergeten.

En ik houd van bloemen
en van de zusters
en van het gesticht.

2
Ik
zou willen
dat ik
mijn schaduw
was.

Dan
had ik
die vetkwabben
niet.

Dan
waren mijn voeten
niet vuil.

Dan
was mijn geweten
schoon.

Dan
hoefde ik
niet na te denken.

3
Ik moet
spaarzaam zijn.

Ik moet
voldoende handen
opzij leggen
voor het graven
van mijn graf.

Ik wil
dat er bloemen op bloeien
die er
in het leven
niet zijn.

Ik wil
ook wel horen
hoe de mensen
lachen
als ik dood ben.

4
Al
een jaar lang
schrijf ik
elke dag
een brief.

Altijd
dezelfde brief.

Altijd
aan dezelfde man.

Toch
heb ik nooit
die brief
geschreven.

Waarom niet?

Een mens
kan uit
zijn woorden komen
niet
uit zijn schaamte.

5
Je
ligt in bed.

Er
is een touw
om je nek.

Het
leven is goed.

Het
brood is vers.

Je
groet een vriendelijke
vrouw.

Je
drinkt thuis koffie.

Je
eet broodjes.

Je
leest de krant.

Het leven
is goed.

Je
gaat naar bed.

Er
is een touw
om je nek.

Jan Arends


“Een leven dat gebaseerd is op schaamte is een leven van ondraaglijke pijn.”



Boeken:
Vrij van schaamte, John Bradshaw 
Het zondebokcomplex, Sylvia Brinton Perera
Tasten naar schaamte,  Lindijer, Coert H. Lindijer
Schaamte in groepen, Holster, N.
Dit is psychoanalyse, F.W. Schalkwijk
De schaamte en de schrik, Diane De Keyzer
De Emoties, Nico H. Frijda


    
1 Schaamte 2 Schamen voor schaamte 3 Verborgen schaamte


Beeldjes gevonden in mijn klei-archief. Schaamte ziet er hulpeloos uit.
Ik wist niet dat ik me schaamde, maar deze beeldjes bewijzen dat mijn onbewuste het wel wist.
Ik maak dit soort kleiwerkjes veel, gewoon iets dat in mn hoofd zit en ik wil het zien. Vaak bak ik het niet eens.
Ik knip een foto en maak er weer klei van.
1 De eerste geeft beginnende schaamte weer. Schaamte werkt als gif, het verlamt.
2 Bij de tweede is de persoon op de knieën. De handen voor het hoofd dat geen gezicht heeft. Schaamte voor gezichtsverlies?
3 Bij het derde heeft de persoon zich verstopt, het schaamt zich voor de schaamte, kan zelfs geen schaamte meer erbij hebben. Verstoppen is nog de enige optie. De vredesvlag wordt omhoog gehouden: doe mij niets, ik ben ongevaarlijk. (is dit depersonalisatie?)

Het is nog moeilijk voor me te begrijpen dat je je kunt schamen voor iets dat een ander je heeft aangedaan.
...Je bent als ding behandeld, als iemand die geen enkel recht bezat, waarmee de ander kon doen wat hij/zij wilde. Dat je een ding bent geweest in de ogen van de ander, zonder een enkel recht van spreken, geeft schaamte.
Vernederingen geven schaamte. Je bent minder dan niks.
Duidelijk wat de werking van oprechte excuses is. Op het moment dat de dader excuses aanbiedt is de vergiftigende schaamte voorbij. Je mag weer mens zijn.
Schuld is eenvoudig op te lossen: je zit een straf uit, je biedt excuses aan, of m.i. foute oplossing: je wordt gelovig. Je schulden worden overgenomen en je bent vrij.
 
 
Maar wat moet je met schaamte? .........
 
 
16-12-2009
 Het tegengif van schuld is vergeving, en van schaamte zelfaanvaarding, ondanks zwakheid, gebreken en mislukkingen.



.........gaat verder